TÜİK verileri eğitimde dönüşümü ortaya koydu: Ortalama eğitim süresi 9,6 yıla yükseldi. Gençlerin yarısı üniversite mezunu olma yolunda. Detaylar haberimizde...
Türkiye'de eğitim seviyesindeki yükseliş sürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı 2025 yılı Ulusal Eğitim İstatistikleri, son yıllarda eğitim alanında yaşanan önemli değişimi gözler önüne serdi. Verilere göre 25 yaş ve üzerindeki nüfusun ortalama eğitim süresi 9,6 yıla ulaşırken, genç nüfusta yükseköğretim mezunlarının oranı son 17 yılda yaklaşık 3,5 kat arttı.
TÜİK verilerine göre, 25-34 yaş grubundaki nüfusta yükseköğretim mezunu oranı 2008 yılında yüzde 13,5 seviyesindeyken, 2025 yılında yüzde 45,6'ya yükseldi. Aynı dönemde kadınlarda yükseköğretim mezunu oranı yüzde 12,5'ten yüzde 50,3'e çıkarken, erkeklerde ise yüzde 14,6'dan yüzde 41'e yükseldi. Böylece genç kadınların yükseköğretim mezuniyet oranı ilk kez yüzde 50'nin üzerine çıktı.
OECD'nin 2024 yılı verilerine göre, 25-34 yaş grubunda yükseköğretim mezunu oranı OECD ülkelerinde ortalama yüzde 48,7 olarak hesaplanırken, Türkiye'nin oranı yüzde 44,9 olarak kaydedildi. OECD ülkeleri arasında en yüksek oran yüzde 70,6 ile Güney Kore'de görülürken, en düşük oran yüzde 29,1 ile Meksika'da belirlendi.
Türkiye genelinde eğitim düzeyindeki yükseliş sadece genç nüfusla sınırlı kalmadı. 25 yaş ve üzerindeki nüfusta ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora mezunlarının oranı 2008 yılında yüzde 9,8 iken, 2025 yılında yüzde 26,1'e çıktı. Aynı yaş grubunda ortaöğretim ve üzeri eğitim seviyesinden mezun olanların oranı ise yüzde 26,5'ten yüzde 50,5'e yükseldi.
Ortalama eğitim süresi 9,6 yıl oldu
2025 yılı itibarıyla 25 yaş ve üzerindeki nüfusun ortalama eğitim süresi 9,6 yıl olarak hesaplandı. Kadınların ortalama eğitim süresi 8,9 yıl olurken, erkeklerde bu süre 10,3 yıl olarak kayıtlara geçti.
Ortalama eğitim süresinin en yüksek olduğu il 10,9 yıl ile Ankara oldu. Başkenti sırasıyla İstanbul, Eskişehir, Kocaeli ve Yalova takip etti. Eğitim süresinin en düşük olduğu il ise 7,6 yıl ile Ağrı olarak belirlendi. Ağrı'nın ardından Şanlıurfa, Muş, Kastamonu ve Van geldi.
2016-2025 döneminde eğitim süresindeki artışın en yüksek olduğu il yüzde 48,5 ile Şırnak oldu. Şırnak'ı yüzde 40,4 ile Hakkari, yüzde 35,7 ile Muş, yüzde 35,5 ile Şanlıurfa ve yüzde 33,1 ile Van izledi. Aynı dönemde artışın en düşük olduğu iller ise Ankara, Eskişehir, Tekirdağ, İzmir ve İstanbul olarak sıralandı.
Okuryazarlık oranı yüzde 98'e yaklaştı
Türkiye'de okuryazarlık oranında da dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. 2008 yılında 6 yaş ve üzeri nüfusta yüzde 91,8 olan okuma yazma bilenlerin oranı, 2025 yılında yüzde 97,9'a yükseldi.
Kadınlarda okuryazarlık oranı yüzde 86,9'dan yüzde 96,4'e çıkarken, erkeklerde bu oran yüzde 96,7'den yüzde 99,3'e ulaştı.
Ebeveyn eğitimi çocukların eğitim düzeyini belirliyor
TÜİK verileri, ebeveynlerin eğitim seviyesinin çocukların eğitim hayatı üzerindeki etkisini de ortaya koydu.
Annesi yükseköğretim mezunu olan 25 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 84,2'si yükseköğretimi tamamlarken, bu oran babası yükseköğretim mezunu olanlarda yüzde 80,4 olarak gerçekleşti.
Annesi ortaöğretim mezunu olan bireylerin yüzde 64,3'ünün, babası ortaöğretim mezunu olanların ise yüzde 56'sının yükseköğretim mezunu olduğu görüldü.
Buna karşılık annesi ortaöğretim altı eğitim düzeyine sahip olan bireylerde yükseköğretim mezunu oranı yüzde 29,4'te kalırken, babası ortaöğretim altı eğitim düzeyine sahip olanlarda bu oran yüzde 28,2 olarak hesaplandı.
Veriler, Türkiye'de eğitim seviyesinin her geçen yıl yükseldiğini ortaya koyarken, ailelerin eğitim düzeyinin çocukların akademik başarısında belirleyici rol oynamaya devam ettiğini gösterdi.